Bijbaan als student: verdienen zonder je stufi te verliezen

Werken naast je studie: slim of te druk?

Meer dan 70% van de Nederlandse studenten heeft een bijbaan naast hun studie. Dat is geen toeval. Het studentenleven brengt flinke kosten met zich mee: collegegeld, huur, boodschappen, studieboeken en dan wil je ook nog een sociaal leven hebben. Een bijbaan biedt financiële ruimte én levert je iets op dat je later goed kunt gebruiken: werkervaring.

Maar hoeveel kun je eigenlijk werken zonder dat je studie eronder lijdt? Wat zijn de slimste bijbanen voor studenten? En misschien wel de meest gestelde vraag: heeft bijverdienen invloed op je studiefinanciering? In dit artikel zetten we alles helder op een rij.

Waarom een bijbaan meer oplevert dan alleen geld

De financiële motivatie is voor de meeste studenten de belangrijkste reden om te werken, maar een bijbaan heeft meer voordelen dan je misschien op het eerste gezicht denkt.

Praktische werkervaring: Werkgevers waarderen kandidaten die al tijdens hun studie hebben gewerkt. Het laat zien dat je in staat bent om verantwoordelijkheden te combineren.
Vaardigheden ontwikkelen: Klantgerichtheid, plannen, communiceren, omgaan met stress, allemaal zaken die je in een bijbaan leert en later in je carrière direct kunt toepassen.
Netwerken: Zeker als je werkt in een sector die aansluit bij je studie, bouw je waardevolle contacten op. Soms leidt een bijbaan direct naar een eerste echte baan na je afstuderen.
Structuur en ritme: Werken houdt je scherp. Studenten met een bijbaan plannen hun studietijd vaak efficiënter dan studenten die de hele week vrij zijn.
Financiële zelfstandigheid: Je leert omgaan met een eigen inkomen, budgetteren en sparen, vaardigheden voor het leven.

Onderzoek van het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting laat zien dat studenten in 2021 gemiddeld zo'n €508 per maand verdienden met gemiddeld 16,5 uur werk per week. Het CBS berekende dat het gemiddelde uurloon voor studenten tussen de 20 en 25 jaar in 2022 uitkwam op €13,92 per uur.

De beste bijbanen voor studenten op een rij

Niet elke bijbaan past bij elke student. Sommigen zoeken een baan die aansluit bij hun studie, anderen kiezen puur voor een goed uurloon of maximale flexibiliteit. Hieronder vind je een overzicht van populaire en goed betaalde opties.

Klassieke studentenbanen

Deze bijbanen zijn al jaren populair onder studenten, en niet zonder reden. Ze zijn relatief makkelijk te vinden, vragen geen specifieke vooropleiding en bieden veel flexibiliteit in roostering:

Supermarktmedewerker
Horecamedewerker (bediening, bar, keuken)
Callcentermedewerker
Magazijnmedewerker of logistiek medewerker
Oppas of au pair
Schoonmaakmedewerker
Promotiewerk of flyeren

Bijbanen die aansluiten bij je studie

Studeer je rechten, communicatie, psychologie of een andere richting? Dan zijn er ook bijbanen die direct aansluiten bij wat je studeert. Denk aan:

Student-assistent: Op veel hogescholen en universiteiten kun je als student-assistent werken. Je helpt docenten bij het begeleiden van eerstejaars studenten, het nakijken van opdrachten of het ondersteunen van onderzoek. Dit staat uitstekend op je cv.
Voorlichter of open dag medewerker: Veel onderwijsinstellingen zoeken studenten die potentiële eerstejaars rondleiden of informeren.
Redacteur of schrijver voor een studiemagazine: Ideaal als je een opleiding volgt in de richting van journalistiek, communicatie of media.
Thuiszorgmedewerker: Studenten in de zorg, welzijn of pedagogiek doen hier waardevolle praktijkervaring op.

Freelancen als student: meer vrijheid, meer verantwoordelijkheid

Freelancen wordt steeds populairder onder studenten. Als freelancer werk je niet in loondienst, maar als zelfstandig ondernemer voor verschillende opdrachtgevers. De voordelen zijn duidelijk: je bepaalt zelf je werktijden, kiest je opdrachten en kunt een hoger uurtarief vragen dan in een gewone bijbaan.

Populaire freelancebanen voor studenten zijn onder andere:

Tekstschrijver of copywriter
Grafisch ontwerper
Fotograaf of videograaf
Webdesigner of developer
Social media manager
Freelance horecamedewerker (via platforms als Temper of Tender)

Let wel op de keerzijden van freelancen. Je bent zelf verantwoordelijk voor je administratie en belastingaangifte. Je bent niet automatisch verzekerd bij ziekte of arbeidsongeschiktheid en je hebt geen recht op doorbetaling bij ziekte. Tot een bepaald inkomensniveau kun je mogelijk gebruikmaken van de kleineondernemersregeling (KOR), waardoor je geen btw hoeft te berekenen. Informeer je goed bij de Belastingdienst of de Kamer van Koophandel over wat dit voor jou betekent.

Flexwerken: het beste van twee werelden?

Wil je de flexibiliteit van freelancen maar toch de zekerheid van een dienstverband? Dan is flexwerken een interessante tussenvorm. Als flexwerker ben je in loondienst bij een uitzendbureau of werkgever, maar werk je op wisselende momenten, vaak wanneer vaste krachten niet beschikbaar zijn. Je profiteert van de arbeidsrechtelijke bescherming die bij loondienst hoort, maar hebt toch een variabel rooster. Het nadeel: als er geen werk is, verdien je ook niets.

Hoeveel uur werken naast je studie is realistisch?

Een studie kost meer tijd dan alleen de uren die je in een collegezaal doorbrengt. Zelfstudie, tentamenvoorbereiding, werkgroepen, scripties en stages vragen allemaal tijd. Houd hier rekening mee als je bepaalt hoeveel uur je wilt werken.

Als vuistregel geldt dat de meeste studenten comfortabel zo'n 12 tot 20 uur per week kunnen werken, afhankelijk van:

De zwaarte van je studie en het aantal studiepunten dat je per periode volgt
Of je stage loopt (in dat geval is minder werken verstandig)
Je reistijd naar school en werk
Je persoonlijke energie en hoe snel je vermoeid raakt

Een praktisch advies: plan altijd minimaal één vrije dag per week in. Niet om te werken, niet om te studeren, maar om op te laden. Studenten die dit niet doen, lopen op den duur vast, zowel in hun studie als in hun werk.

Signalen dat je te veel hooi op je vork neemt

Het is verleidelijk om zoveel mogelijk uren te draaien als het geld goed is, maar let op de volgende waarschuwingssignalen:

Je mist regelmatig colleges of haalt deadlines niet
Je voelt je constant moe of gestrest
Je sociale leven staat volledig op een laag pitje
Je studieprestaties gaan achteruit

Als je dit herkent, is het tijd om je uren terug te schroeven. Een jaar vertraging door een bijbaan kost je uiteindelijk meer dan het extra geld oplevert.

Bijverdienen en studiefinanciering: wat mag je?

Dit is de vraag die studenten het meest bezighoudt. Het goede nieuws: sinds 2020 geldt er geen bijverdiengrens meer. Je mag dus onbeperkt bijverdienen naast je studiefinanciering zonder dat dit invloed heeft op je recht op stufi. Vóór 2020 gold nog een maximumbedrag; wie meer verdiende, moest een deel van zijn of haar studiefinanciering terugbetalen. Die regeling is nu afgeschaft.

Wat betekent dit in de praktijk? Je kunt gewoon werken zoveel je wilt, zonder je zorgen te maken dat je studiefinanciering wordt gekort. Wel betaal je over je inkomsten gewoon belasting als je boven de belastingvrije voet uitkomt. Dat is iets om in je achterhoofd te houden bij het invullen van je jaarlijkse belastingaangifte.

Studietoeslag voor studenten met een beperking

Kun je door een medische beperking niet of nauwelijks werken naast je studie? Dan heb je mogelijk recht op een studietoeslag vanuit de gemeente. Deze toeslag is bedoeld als compensatie voor de inkomsten die je misloopt doordat je niet kunt bijverdienen. Het bedrag dat je kunt ontvangen, hangt af van je leeftijd en je persoonlijke situatie. Informeer bij je gemeente of je hiervoor in aanmerking komt.

Praktische tips voor studenten die willen starten met werken

Begin klein: Start met 8 tot 12 uur per week en kijk hoe dat voelt. Je kunt altijd meer uren gaan draaien als je merkt dat je studie er niet onder lijdt.
Kies een baan met flexibel rooster: Zeker in tentamenperiodes wil je minder werken. Bespreek dit van tevoren met je werkgever.
Kijk naar je vakgebied: Een bijbaan die aansluit bij je studie geeft je een dubbel voordeel: je verdient geld én bouwt relevante ervaring op.
Houd je financiën bij: Maak een simpel overzicht van je inkomsten en uitgaven. Zo weet je precies hoeveel je nodig hebt en wat je kunt sparen.
Zet je bijbaan op je cv: Ook een bijbaan in de supermarkt of horeca zegt iets over je als persoon. Beschrijf wat je hebt geleerd: klantgerichtheid, samenwerken, plannen.

Conclusie: werken naast je studie loont

Een bijbaan naast je studie is voor de meeste studenten een slimme keuze, zolang je de balans bewaakt. Je verdient extra geld, bouwt werkervaring op en ontwikkelt vaardigheden die je later in je carrière direct kunt inzetten. Dankzij het wegvallen van de bijverdiengrens hoef je je geen zorgen te maken over je studiefinanciering: je mag onbeperkt bijverdienen.

Of je nu kiest voor een klassieke horecabaan, een functie als student-assistent of freelancewerk als tekstschrijver, er is voor elke student een passende optie. Zorg dat je realistisch bent over hoeveel uren je aankunt, plan voldoende rustmomenten in en kies bij voorkeur een baan die bij je past. Dan haal je het meeste uit je studietijd, zowel financieel als persoonlijk.